DWA KRAŚNIKI W JEDNYM – 186/15

W Dzienniku Ustaw PRL Nr 28 z 13 sierpnia 1975 roku, pod poz. 147, ogłoszone zostało Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Tadeusza Bejma z dnia 31 lipca 1975 roku, na mocy którego z dniem 1 października do miasta Kraśnika włączono obszar miasta Kraśnika Fabrycznego.

ROZMoment powstania jednego organizmu miejskiego poprzedziła ważna, połączona sesja rad narodowych, w trakcie której 114 radnych, reprezentujących społeczności dwu oddzielnych miast, Kraśnika i Kraśnika Fabrycznego, po raz pierwszy obradowało wspólnie. Sesja, jaka odbyła się 22 września 1975 roku wytyczyła m.in. kierunki działania na rzecz Kraśnika w latach 1976-1980, które zaprezentował naczelnik „nowego” miasta, Stanisław Duszyca.
Podczas sesji radni wybrali 7-osobowe prezydium, któremu przewodniczył I sekretarz KM PZPR, Wit Szymanek. Jego zastępcami zostali: Zbigniew Trojniak – wieloletni radny rady narodowej, prawnik, pracownik FŁT oraz Mieczysław Werman – pracownik Rejonu Energetycznego w Kraśniku. Członkami prezydium zostali: Stanisław Knyś – dyrektor ekonomiczny FŁT, Stanisław Kraus – pracownik Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, Wiesław Drabent – zastępca dyrektora LO im. Mikołaja Reja oraz Teresa Mazurowska – sędzia Sądu Rejonowego w Kraśniku.
Na pierwszej sesji opracowano plan pracy Miejskiej Rady Narodowej w Kraśniku oraz dokonano zmiany nazw ulic, jeżeli dublowały się w obu dzielnicach.
Po połączeniu Kraśnik stał się trzecim co do wielkości miastem województwa lubelskiego.
Konsekwencją połączenie dwóch Kraśników było podjęcie wielu ważnych decyzji. 21 lipca 1976 roku utworzono Zakład Komunikacji Miejskiej w Kraśniku, stanowiący filię Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Lublinie. W pierwszej fazie zaplanowano kursy autobusów na liniach przejętych od PKS: nr 1 łączącej Dz. Fabryczną z ul. Młyńską, nr 2 łączącej Dzielnicę Fabryczną z dworcem PKP i nr 3 łączącej Dz. Fabryczną ze Stróżą. W pierwszych dniach istnienia tabor przedsiębiorstwa liczył 8 autobusów marki SAN. Regularne kursowanie autobusów miejskich rozpoczęło się 22 lipca 1976 roku.
Integracja miała dotyczyć wielu dziedzin, nie wszystkie pomysły udało się jednak zrealizować. To, co udało się w przypadku przedsiębiorstw komunalnych, gdyż zostało przeprowadzone decyzją administracyjną, nie powiodło się w przypadku spółdzielni mieszkaniowych.
Wizja władz nowego miasta, to Kraśnik będący bardzo duży organizmem, o zwartej zabudowie wielorodzinnej. W miejscu połączenia dwóch Kraśników planowano wybudować okazały, jedenastopiętrowy budynek.
Po utworzeniu jednego Kraśnika władze miasta zabiegały o połączenie spółdzielni mieszkaniowych „Pomoc” i „Metalowiec”. O wsparcie w przeforsowaniu pomysłu poproszono Wojewódzką Spółdzielnię Mieszkaniową w Lublinie.
Na początku 1976 roku Wojewódzka Spółdzielnia Mieszkaniowa poinformowała obie spółdzielnie o inicjatywie połączenia. Rada Spółdzielni „Metalowiec” (tak brzmiała wówczas nazwa społecznego organu kontrolnego) dowiedziała się o szczegółach na posiedzeniu 23 lutego 1976 roku. Na kolejne posiedzenie rady spółdzielni, 5 kwietnia, oprócz przedstawiciela WSM w Lublinie przybyli naczelnik miasta, Stanisław Duszyca oraz członkowie władz PZPR. Tak zwane czynniki oficjalne zachęcały członków rady do poparcia inicjatywy, widząc w tym usprawnienie zarządzania spółdzielniami oraz obniżenie kosztów ponoszonych na administrację. Na posiedzeniu 8 kwietnia rada po dokładnym przeanalizowaniu propozycji zgodziła się na fuzję, ale pod pewnymi warunkami. Jednym z nich było zlokalizowanie administracji i władz spółdzielni w Dzielnicy Fabrycznej. Kolejne spotkanie w tej sprawie, już w obecności prezesa SM „Pomoc”, naczelnika miasta oraz I sekretarza KM PZPR, Wita Szymanka, odbyło się 13 kwietnia. Przedstawiciele spółdzielni „Pomoc” oznajmili, że godzą się na wszystkie stawiane przez SM „Metalowiec” warunki. Naczelnik miasta poinformował zebranych, że władze już wypowiedziały się w tej sprawie i są za zjednoczeniem. Ostateczne decyzje leżały jednak w kompetencji zebrań przedstawicieli obu spółdzielni, które odbyły się 24 maja 1976 roku.
Na Zebraniu Przedstawicieli w SM „Metalowiec”, na którym miała zapaść bardzo ważna dla dalszego funkcjonowania spółdzielni decyzja, frekwencja była niska. Przybyły 33 osoby, co stanowiło zaledwie 41,2% uprawnionych osób. Na zebraniu zjawili się działacze PZPR oraz przedstawiciele władz lokalnych z zastępcą naczelnika miasta, Zygmuntem Kusiakiem.
W trakcie burzliwej dyskusji nieliczni jednak popierali połączenie spółdzielni, w tym naczelnik Kusiak. Reprezentanci spółdzielców twierdzili, że inicjatywa nie przyniesie żadnych oszczędności, a wprost przeciwnie wprowadzi chaos i podwyższy koszty administracyjne. Przeciwko połączeniu wypowiadali się m.in. Zbigniew Czernikiewicz i Mieczysław Łazarz. Ten drugi wnioskował, by uchwałę w sprawie połączenia głosować w sposób tajny.
– Sprawę postawienia wniosku o głosowanie tajne nad połączeniem obu spółdzielni przygotowaliśmy wcześniej. Z panem Czernikiewiczem prowadziliśmy agitację wśród przedstawicieli. Wiele osób udało nam się przekonać, zapewniały, że przyjdą na zebranie i zagłosują za naszym wnioskiem. Część ostatecznie nie przyszła, inni dziwnie zmienili zdanie. Takie to były czasy. Ludzie bali się ogromnie władzy. Do poparcia wniosku o głosowanie tajne potrzebowaliśmy sześciu osób i tyle go poparło. Głosowanie uchwały w sprawie połączenia spółdzielni poprzedziła burzliwa dyskusja. Władze na siłę chciały to przeforsować, używano śmiesznych argumentów. My z Czernikiewiczem baliśmy się braku spójności w zarządzaniu i walczyliśmy o dorzucenie tej decyzji, co nam się udało – wspomina Mieczysław Łazarz.
W tajnym głosowaniu jedynie 5 osób było za, 28 przeciw utworzeniu jednej spółdzielni mieszkaniowej w Kraśniku. Inicjatywa władz miasta upadła i nigdy już do niej nie wracano. (M.Sz.)

Historia Kraśnika Fabrycznego
Artykuł jest częścią publikacji „Życie w rytmie fabrycznej syreny”, przybliżającej historię FŁT i Kraśnika Fabrycznego. Miasta, którego budowę rozpoczęto przed II wojną, wraz z budową Fabryki Amunicji nr 2, zakładu powstałego w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Wydawnictwo przybliża początki FA nr 2, na bazie której po II wojnie powstała Kraśnicka Fabryka Wyrobów Metalowych (od roku 1972 FŁT), dalsze jej losy oraz najważniejsze wydarzenia z historii Kraśnika Fabrycznego.
Duża część opracowania opisuje życie miasta w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s