Historia 24 Pułku Ułanów (1/3) – 67/15

24 Pułk Ułanów im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego powstał z 214 Pułku Ułanów Armii Ochotniczej, powołanego do życia w okresie wojny polsko-bolszewickiej, w dniu 6 lipca 1920 roku, rozkazem Głównego Inspektora Armii Ochotniczej, gen. Józefa Hallera. 214 P.U. formował się we Lwowie i Stanisławowie. Jego organizatorem i pierwszym dowódcą był płk Tadeusz Żółkiewski – potomek Hetmana Wielkiego Koronnego Stanisława Żółkiewskiego. Jako 214 Pułk Ułanów brał udział w walkach 1920 roku na Zamojszczyźnie, Wołyniu i środkowej Litwie.
Pod koniec grudnia 1920 roku, po zakończeniu działań wojennych, w uznaniu wartości bojowych, 214 Pułk Ułanów Armii Ochotniczej został przemianowany na 24 Pułk Ułanów i stał się częścią regularnej armii.
Po zmianie nazwy pułku, jego ubiór i barwy zostały oficjalnie zatwierdzone w Dzienniku Rozkazów M.S. Wojsk, Nr 9/22, pozycja 136. Na mocy rozkazu kurtka była typu przepisowego, proporczyki na kołnierzu białe z żółtą żyłką i biały otok na rogatywce.
Nieustalone po zakończeniu działań wojennych rozmieszczenie oddziałów powodowało, że pułk w ciągu półtora roku był kilkakrotnie przenoszony z jednego garnizonu do drugiego. Po krótkich postojach w Żółkwi, Dębicy, Staszowie, Pińczowie i Jarosławiu, w dniu 4 kwietnia 1922 roku został na stałe przeniesiony do Kraśnika.
W kwietniu 1923 roku w Warszawie uroczyście poświęcono sztandar pułkowy. Historię sztandaru poznajemy w książce „24 PUŁK UŁANÓW”, opracowanej przez rotmistrza Stefana Komornickiego, wydanej w Londynie w roku 1976.
– Ufundowany z inicjatywy płk. Tadeusza Żółkiewskiego i wachm. ochot. Józefa Lech-Pierożyńskiego i przez ochotników 214 p.uł. Armii Ochotniczej.
Wręczony przez Marszałka Piłsudskiego dnia 30 kwietnia 1923 r. w Warszawie, w asyście płk. Żółkiewskiego, wachm. ochot. Lech-Pierożyńskiego i plut. ochot. Stanisława Grabińskiego, dowódcy 24 p. uł. płk. Lang Rudolfowi, w kościele garnizonowym.
Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej L. 543/23 z dnia 21 kwietnia 1923 r. zezwolił na naszycie na lewej płachcie odznaki 214 p.uł.A.O.
Zatwierdzający Dz. Roz. Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr. 43/23 poz. 555. Sztandar dołączył we wrześniu 1939 r. do O.Z. 10 B. Kaw. Panc. Mot.
Przewieziony na Węgry przez ppłk. Jarosława Kaczyńskiego, dołączył do internowanego pułku.
Dnia 12 lutego 1940 r. zdeponowany w poselstwie celem przewiezienia do Francji. Dnia 25 maja 1940 r. d-ca pułku ppłk. Jerzy Deskur w asyście por. Józefa Zabielskiego przejęli sztandar w Paryżu i odtąd stale był z pułkiem.
W dniu 10 lipca 1947 r. złożony przez mjr. dypl. Tadeusza Wysockiego w Instytucie im. Gen. Sikorskiego w Londynie.- (cyt.)
Życie w koszarach 24 Pułku Ułanów oraz ich wygląd wspomina starszy wachmistrz Wawrzyniec Szmit, który w grudniu 1923 roku rozpoczął w pułku służbę wojskową:
– Budynek koszarowy szwadronu to duży barak długości blisko 80 m, wybudowany z drewnianych okrąglaków, parterowy, kryty blachą. Mieścił on w sobie cztery olbrzymie sale służące za kwatery dla wojska, jedną małą kuchnię z magazynem podręcznym, jedno oddzielne pomieszczenie, gdzie mieściła się kancelaria, jedno większe jako magazyn mundurowy i uzbrojenia i wreszcie dwa pomieszczenia na kwatery dla podoficerów. Mogło w nich kwaterować 4 do 5 podoficerów kawalerów.
Podłogę w tych pomieszczeniach stanowiła posadzka asfaltowa, ogrzewanie spełniały olbrzymie piece okrągłe powleczone na zewnątrz blachą żelazną, opalane drewnem lub węglem. Do oświetlenia używane były lampy naftowe. Stąd też jeden z żołnierzy przydzielony był do obsługi, tak jak: napełnianie lamp, oczyszczanie szkieł, zapalanie i gaszenie ich. Nie dawały one dostatecznego światła i dlatego, szczególnie na salach żołnierskich, panował półmrok.
W jednej z opisywanych sal znajdował się barłóg, składający się z podartego siennika (zdaje się z płótna utkanego z papierowych nici), wypełnionego słomą (norma 12 kg na siennik), małego woreczka wypełnionego również słomą, jako poduszka zwanego „zagłówkiem”, do tego 2 koce wykonane jakby z papieru i to wszystko ułożone na deskach – pryczach. A pod tym skrzynka właściciela barłogu, w której przechowywałem tak jak inni moi koledzy – chleb, mydło, pastę, szczotkę do czyszczenia butów, no i zapewne koperty i papier do pisania listów.-
Na święto pułkowe wybrano dzień 21 września, upamiętniający bitwę i pierwszą szarżę 214 Pułku Ułanów Armii Ochotniczej pod Stepaniem. Święto pułkowe obchodzono w Kraśniku dostojnie, podobnie jak wiele innych uroczystości, w których nie mogło zabraknąć żołnierzy z białym otokiem na rogatywce. Były to: 19 marca, w trakcie którego tradycyjnie już, hucznie, obchodzono imieniny marszałka Piłsudskiego oraz święto 3 Maja, rocznica odzyskania niepodległości i listopadowe obchody święta patrona myśliwych i jeźdźców, św. Huberta.
Po śmierci marszałka miejscem, wokół którego odbywały się w Kraśniku manifestacje ludności i żołnierzy 24 Pułku Ułanów z okazji świąt narodowych, był pomnik poświęcony Piłsudskiemu i jego bohaterskim żołnierzom. Pomnik stanął na kraśnickim rynku 11 listopada 1930 roku. Tak uczczono 10. rocznicę zwycięstwa w wojnie 1920 roku. Uroczystości poświęcenia dokonał ksiądz prałat Scipio del Campo.
Jesienią 1924 roku pułk wyszedł ze składu 10 Brygady Jazdy i razem z 2 Pułkiem Strzelców Konnych wszedł w skład nowo formowanej 17 Brygady Kawalerii (Hrubieszów), wchodzącej z kolei w skład 4 Dywizji Kawalerii (Lwów).
W pierwszym okresie pułkiem dowodzili:
– płk Tadeusz Żółkiewski, sierpień-październik 1920, organizator i pierwszy dowódca 214 P.U. A.O.;
– rtm. Adam Łada-Bieńkowski – październik 1920/luty 1921, p.o. dowódcy;
– mjr Jan Kanty Olszewski – marzec/październik 1921;
– mjr Stefan Safar – październik 1921, p.o. dowódcy
– ppłk Rudolf Lang – listopad 1921/grudzień 1928. W okresie jego dowodzenia Kraśnik stał się docelowym miejscem postoju.
– mjr Stefan Chomicz – styczeń/marzec 1929, p.o. dowódcy.

konie
Koszary w Kraśniku

1. REGIONALISTA Nr 8, Kraśnik 1997.
2. REGIONALISTA Nr 15, Kraśnik 2000.
3. „24 PUŁK UŁANÓW”, opracował rtm. Stefan Komornicki, Londyn 1976.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s