Gazeta internetowa – Prawda i Społeczeństwo

Targowisko przy ul. Balladyny – 56/17

28 września 2013 roku miało miejsce oficjalnie otwarcie miejskiego targowiska przy ul. Fabrycznej. Imprezie towarzyszył kiermasz produktów regionalnych, koncerty kraśnickich artystów oraz oczywiście targ. Było to zakończenie pierwszego etapu porządkowania handlu w dzielnicy fabrycznej. Ten etap pochłonął ponad milion złotych, prawie 800 tys. zł miasto otrzymało na ten cel z funduszy unijnych. Po otwarciu zlikwidowany został handel na ulicy Bohaterów Wojennych, biegnącej wzdłuż ogrodzenia Spółdzielni „Jedność”. Drugi etap przenosin targu z ulicy Balladyny odbył się w styczniu 2017 roku.

Już w roku 2006 radni komitetu TWOJE MIASTO, którego liderami byli Piotr Iwan i Mirosław Sznajder, wprowadzili do budżetu miasta zadanie pn. Budowa Targowska Miejskiego. Na lokalizację wskazano plac obok stacji PKN ORLEN, na tzw. skrzyżowaniu fabrycznym (obecnie jest tam market Kaufland). W roku 2008 burmistrz Piotr Czubiński zaproponował inną, obok marketu budowlanego DAN-BUD, czyli miejsce, w którym w roku 2013 powstał nowy bazar. Handlowcy obie lokalizacje oprotestowali, gdyż dobrze czuli się w skansenie. Rządząca w Kraśniku PO dbała o głosy wyborców, nie zaś o wygląd miasta, dlatego zadania wpisanego w roku 2006 do budżetu burmistrz nie realizował. Z tych samych powodów upadł pomysł wysunięty w roku 2008.

Potrzeba było aż 11 lat żeby inicjatywa radnych TWOJE MIASTO „dojrzała” i została zrealizowana. Czy wystawia to dobrą ocenę dotychczasowym władzom miasta? Odpowiedź nasuwa się po obejrzeniu zdjęć poprzednich placów targowych.

Więcej zdjęć TU

Historia I Liceum Ogólnokształcącego w Kraśniku (2/3) – 55/17

Dyrektorami gimnazjum do wybuchu wojny byli:
– dr Kwiryn Szwacki, 1918-1922;
– Adam Wilusz, 1922 – luty 1926;
– dr Mieczysław Dominikiewicz, marzec 1926- 1929;
– Jan Opęchowski, 1929-1932;
– Czesław Stepnowski, 1932 – listopad 1939.
Przed II wojną w kraśnickim gimnazjum podjęło pracę wielu wybitnych nauczycieli. Duża grupa posiadała tytuł doktora nauk. Kilku nauczycieli było absolwentami znanych uczelni w Europie i Polsce.
Dyrekcja szkoły i nauczyciele starali się wzbudzać i rozwijać u młodzieży różne zainteresowania. W szkole działały koła: polonistyczne, przyrodnicze, geograficzne; szkolne koło oszczędności, fotograficzne i introligatorskie. Ponadto istniała drużyna pożarnicza. Uczniowie sami utworzyli i prowadzili sklepik szkolny. W okresie międzywojennym działał hufiec szkolny, w ramach którego rozwijano sprawność fizyczną i przygotowywano uczniów do zadań z zakresu obronności. Szkoleniem w tym zakresie zajmowali się oficerowie 24 Pułku Ułanów. W latach międzywojennych przykładano w gimnazjum dużo uwagi do wychowania patriotycznego. Wykorzystywano do tego ważne rocznice historyczne i święta państwowe. Dzień imienin Piłsudskiego był wolny od zajęć, a w szkole odbywały się uroczystości.
Bardzo prężenie działał na terenie szkoły Związek Harcerstwa Polskiego.
Ostatnie przed wybuchem wojny posiedzenie rady pedagogicznej odbyło się 16 czerwca 1939 roku. Poświęcone było głównie klasyfikacji uczniów. Sklasyfikowano ogółem 188 uczniów, z czego promowano 149.
Rozpoczęcie nowego roku szkolnego planowano na 4 września. Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, prof. dr Wojciech Świętosławski, w piśmie z 25 sierpnia, poinformował dyrektorów szkół, że rozpoczęcie nowego roku „ulega odroczeniu o kilka dni”. Przesunięcie było jednak o wiele dłuższe. 15 września 1939 roku oddziały niemieckie zajęły Kraśnik.
31 października 1939 roku ukazało się rozporządzenie władz cywilnych Generalnej Guberni, w którym zakazywano używania nazw „gimnazjum” i „liceum”. Kolejnym krokiem władz było rozwiązanie, 15 listopada, Kuratorium Okręgu Szkolnego w Lublinie, a z dniem 25 listopada wszystkich szkół średnich.
Do połowy 1941 roku wybudowany tuż przed wojną budynek szkoły został zajęty na kwatery dla wojska. Po wybuchu wojny Niemiec z ZSRR i opuszczeniu lokali przez żołnierzy, budynek zagospodarowano na biura Zarządu Miejskiego oraz Urząd Skarbowy. W starych pomieszczeniach przyklasztornych na piętrze znajdowały się mieszkania prywatne, na niższych kondygnacjach (parter, piwnica) areszt miejski. Stąd wywożono zatrzymanych, po przesłuchaniach, na Zamek w Lublinie.
Podczas II wojny nauczanie młodzieży na poziomie szkoły średniej odbywało się głównie na tajnych kompletach. W roku 1939 do prowadzenia tajnego nauczania, z przedwojennej kadry nauczycielskiej gimnazjum przystąpili: Henryk Brydak, Stanisław Mankiewicz, Włodzimierz Jaremko, ksiądz Kazimierz Fąfera i Nadzieja Milton. Z czasem grono uczących poszerzyło się. Współpracę podjęli bowiem nauczyciele przesiedleni do Kraśnika z Poznania. W 1941 roku Powiatowa Komisja Tajnego Nauczania powołała w Kraśniku Tajną Komisję Egzaminacyjną, z przewodniczącym Henrykiem Brydakiem.
Henryk Brydak był pierwszym po w II wojnie dyrektorem szkoły. Funkcję tę objął 1 sierpnia 1944 i sprawował do roku 1949. Kraśnik został wyzwolony w dniach 27-28 lipca 1944 roku. Działalność szkoły została wznowiona bardzo szybko. Do szybkiego otwierania prywatnych szkół średnich, a taką do roku 1946 było Prywatne Koedukacyjne Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące w Kraśniku, zachęcał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego.
Pierwszy powojenny dyrektor był absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, gdzie w roku 1936 otrzymał stopień magistra filozofii. Dwa lata później zdobył uprawnienia do nauczania języka niemieckiego.
28 sierpnia 1944 roku szkoła przeprowadziła egzaminy wstępne do wszystkich poziomów nauczania w gimnazjum i klas pierwszych liceum. Ze zdawania do klasy pierwszej gimnazjum byli zwolnieni ci, którzy okazali świadectwo ukończenia 7 klasowej szkoły powszechnej. Sprawdzian wiedzy obejmował młodzież, która posiadała zaświadczenia z odbycia tajnego nauczania.
Do klas pierwszych gimnazjum przyjmowani byli uczniowie w wieku od 12 do 16 lat, do liceum powyżej 16 roku, którzy jednak nie przekroczyli 20. Na egzamin zgłosiło się 147 dziewcząt i 157 chłopców. Pozytywnym wynikiem mogło pochwalić się 280 osób, z czego 150 zdających do klas pierwszych.
Uroczysta inauguracja roku szkolnego 1944/45 odbyła się 2 września. Przez kilkanaście dni lekcje odbywały się w budynku przy ulicy Janowskiej (tzw. „Czelejówka”), który był wynajmowany przez Szkołę Podstawową Nr 2 w Kraśniku. Budynek szkoły średniej zajmowała bowiem Rejonowa Komisja Uzupełnień (RKU) i Milicja Obywatelska. RKU stosunkowo szybko opuściła pomieszczenia przyklasztorne. Milicja była „sąsiadem” szkoły do roku 1946, a w zajmowanych przez nią lokalach urządzono m.in. areszt.
Kraśnicka szkoła średnia funkcjonująca przy ulicy Klasztornej zajmowała trzy, różnej wielkości budynki, zlokalizowane wokół placu o wymiarach 48 na 41 metrów kwadratowych. We wszystkich obiektach brakowało urządzeń sanitarnych i kanalizacji.
W roku szkolnym 1944/45 obowiązywał przedwojenny model oświaty, oparty na sześcioklasowej szkole powszechnej, czteroletnim gimnazjum i dwuletnim liceum. Od następnego roku szkoła powszechna była siedmioklasowa, gimnazjum trzyklasowe, liceum zaś dwuklasowe. W roku szkolnym 1947/48 wprowadzono nowy podział, na ośmioletnią szkołę powszechną, dwuletnie gimnazjum i dwuletnie liceum.
W pierwszym po wojnie roku szkolnym kadra nauczycielska Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Kraśniku liczyła 13 osób: dyrektor, który uczył niemieckiego, 2 księża katecheci, 10 nauczycieli przedmiotów. W kolejnym roku szkolnym stan kadry powiększył się o pięciu nauczycieli pracujących w niepełnym wymiarze godzin.
W roku 1946 odbył się pierwszy egzamin dojrzałości. W pierwszych latach po wojnie szkoła nadal miała charakter humanistyczny. Dlatego pierwsi maturzyści zdawali egzamin pisemny z j. polskiego i zachodnioeuropejskiego. Egzamin ustny zaś obejmował j. polski, wybrany język zachodni, łacinę, religię i historię.
W pierwszym po wojnie roku szkolnym w Gimnazjum i Liceum w Kraśniku, w dziewięciu oddziałach naukę pobierało 280 uczniów. Liczba ta stale rosła. Młodzież uczęszczająca do szkoły nosiła jednolity strój. Chłopcy mundurki koloru granatowego, których marynarki miały metalowe, błyszczące guziki. Do tego czapka z błyszczącym daszkiem i okrągłym, metalowym znaczkiem (na znaczku była rozłożona książka). Dziewczęta nosiły białe bluzki, granatowe spódniczki i berety. Na rękawach umieszczano tarczę z napisem Gimnazjum Nr 514.
2 marca 1945 roku Zygmunt Machnowski, prezes prowadzącego szkołę Towarzystwa Szkoły Średniej, wystąpił do Kuratorium Oświaty z wnioskiem o upaństwowienie szkoły. Dokumenty w tej sprawie zostały przesłane do ministerstwa oświaty, które ustosunkowało się przychylnie.
Źródło:
Wit Szymanek, „Z dziejów Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Kraśniku w latach 1918 -1998”.

Na zdjęciu:
Budynek przyklasztorny, w którym od roku szkolnego 1919/20 funkcjonowało Gimnazjum w Kraśniku. Obok, jednopiętrowy budynek oddany w roku 1938. (Zdjęcie pochodzi z galerii Zespołu Szkół Nr 1 w Kraśniku na portalu NK).

Stare zdjęcia KRAŚNIKA i KRAŚNICZAN – 54/17

sm5

Stare zdjęcia KRAŚNIKA i KRAŚNICZAN – 53/17

Komentarz trenera na Fb:

Leszek Rejter Dawno to było i rozpoznaję te dziewczęta, które później trenowały w MKS Kraśnik. Górny rząd od lewej: Katarzyna Pleszyńska, Agnieszka Dygas, Małgorzata Pawłowska, Danuta Madejczyk-Mazurek, Beata Kierach. W dolnym rzędzie od prawej:Iwona Anders, Krotkiewicz,…, Agnieszka Wydra.

Zdjęcie: autor Adam Jackiewicz.

mks

Historia I Liceum Ogólnokształcącego w Kraśniku (1/3) – 52/17

W lipcu 1915 Lubelszczyzna została wyzwolona spod panowania Rosji i dostała się pod okupację austro-węgierską. Władze okupacyjne były pozytywnie nastawione do rozwoju oświaty. Taka postawa wyzwoliła aktywność społeczną w Kraśniku. Z inicjatywy księdza kanonika Józefa Kobylińskiego, w roku 1916 zawiązał się Komitet Założycielski Gimnazjum. W skład komitetu weszło 16. obywateli, wśród nich burmistrz miasta Tomasz Kołtun. Komitet bezzwłocznie przystąpił do zbierania funduszy.
21 stycznia 1917 roku pojawiła się w Kraśniku kolejna inicjatywa, powołano Koło Macierzy Szkolnej, w skład którego weszło 46. osób. Prezesem został Stanisław Grabowski. Celem koła było wspieranie działań mogących zapewnić rozwój szkolnictwa, które w okresie zaboru rosyjskiego przeżyło zapaść.
19 lutego 1917 roku ukonstytuowała się 24-osobowa rada miejska. W składzie rady znaleźli się m.in.: ks. kanonik Józef Kobyliński, Adam Gotner, Stanisław Osiniak, Robert Przegaliński, Stanisław Rybka, Stefan Czerwiński, Stanisław Grabowski, Jan Chmielowiec i Franciszek Pluder. Kilku członków Komitetu Założycielskiego Gimnazjum zostało radnymi, co gwarantowało przychylność władz dla inicjatywy powołania szkoły średniej.
Komitet zbierania funduszy na budowę jednocześnie zabiegał o pozyskanie lokalu na siedzibę szkoły, wskazując na ten cel budynki poklasztorne, w których funkcjonował tzw. „magistrat” oraz austriacka Komenda Żandarmerii.
W roku 1918, dwuletnie starania o powołanie szkoły średniej w Kraśniku, zakończyły się sukcesem. Komitet Szkolny, wywodzący się z powołanego w roku 1916 Komitetu Założycielskiego Gimnazjum Ogólnokształcącego w Kraśniku, otrzymał koncesję na prowadzenie szkoły. Pierwszym przewodniczącym Komitetu Szkolnego (do końca 1918 r.) został ks. kanonik Józef Kobyliński. 2 września 1918 roku nastąpiła uroczysta inauguracja roku szkolnego. Z końcem roku 1918 nastąpił kres okupacji austriackiej i kraśnickie gimnazjum kontynuowało swoją działalność już w niepodległej Polsce.
Pierwszą siedzibą gimnazjum były lokale w budynku, którego właścicielem był Adam Gotner, przy obecnej ulicy Kościuszki. Właściciel na własny koszt wyremontował i dostosował pomieszczenia do prowadzenia zajęć lekcyjnych. W pierwszym roku szkolnym 1918/19, udostępnił je bezpłatnie. Liczba uczniów, którzy rozpoczęli naukę w kraśnickiej szkole średniej wynosiła 129.
W roku szkolnym 1919/20 gimnazjum przeniosło się do budynku przyklasztornego. Pieczę nad szkołą przejął Wydział Powiatowy Sejmiku Janowskiego w Janowie Lubelskiem. Nazwa szkoły, jakiej używano po roku 1920 zmieniała się. Początkowo było to Koedukacyjne Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze w Kraśniku. W dokumentach z lat późniejszych pojawiła się nazwa Koedukacyjne Gimnazjum Sejmikowe w Kraśniku. Inne nazwy, na które można natrafić w dokumentach z lat dwudziestych to: Gimnazjum Koedukacyjne Wydziału Powiatowego Sejmiku Janowskiego w Janowie Lubelskim i Gimnazjum Koedukacyjne Janowskiego Wydziału Powiatowego w Kraśniku.
Szkoła średnia w Kraśniku, funkcjonująca w okresie dwudziestolecia międzywojennego, była szkołą prywatną, mającą uprawnienia szkoły państwowej. Status prawny tego rodzaju szkół budził duże kontrowersje. Dyrektor kraśnickiego Gimnazjum, dr Mieczysław Dominikiewicz uważał, że szkoła prywatna spełnia te same obowiązki, co szkoła państwowa, ale w zamian nic nie otrzymuje od państwa i nauczyciel szkoły prywatnej nie ma praw przysługujących jego kolegom ze szkół państwowych, choć wymaga się od niego tych samych obowiązków.
Dzięki wsparciu z Wydziału Powiatowego Sejmiku Janowskiego oraz talentom organizacyjnym kolejnych dyrektorów, którymi byli: dr Kwiryn Szwacki, Adam Wilusz i dr Mieczysław Dominikiewicz, kraśnickie gimnazjum przeżywało w latach 1921-1928 dynamiczny rozwój.
Szkoła składała się z trzech klas gimnazjalnych niższych i pięciu klas wyższych (tzw. gimnazjum niższe i wyższe). Była typem szkoły o podstawie matematyczno-przyrodniczej. Po roku 1922 stopniowo pojawiał się typ humanistyczny, a w okresie 1925-1927 w kraśnickim gimnazjum wyższym powstały dwa typy, matematyczno-przyrodniczy i humanistyczny. W roku szkolnym 1925/1926 w gimnazjum wyższym uczyło się 216 uczniów, cała szkoła skupiała ich 313.
W latach 1929-1932 funkcję dyrektora pełnił Jan Opęchowski. Był to trudny okres w historii szkoły, zarówno z powodu decyzji władz oświatowych dotyczących szkoły średniej, jak i panującego światowego kryzysu gospodarczego. Konsekwencję było m.in. zlikwidowanie w roku szkolnym 1928/1929 kilku klas, głównie niższych gimnazjum. Liczba uczniów oscylowała wokół 100. Spowodowało to drastyczny spadek opłat na utrzymanie szkoły, wobec czego pojawiła się groźba jej likwidacji. Za takim rozwiązaniem optowała część radnych Sejmiku Powiatowego w Janowie, którzy w ten sposób chcieli wzmocnić rolę zawodowej szkoły średniej funkcjonującej na ich terenie.
Spór dotyczący wagi dwóch szkół dla powiatu janowskiego toczył się przez szereg lat. W walkę o utrzymanie szkoły na swoim terenie włączały się społeczności Kraśnika i Janowa. Spór zakończyło podjęcie przez kraśnicką radę miejską, w roku 1932, uchwały nr 292, na mocy której miasto stało się koncesjonariuszem szkoły. Po tej decyzji oddaliło się widmo upadku szkoły średniej w Kraśniku, która zaczęła otrzymywać wsparcie od władz miasta. Szkoła przyjęła nazwę: Prywatna Szkoła Średnia Ogólnokształcąca Koedukacyjna Miejska w Kraśniku. W dokumentach z lat późniejszych pojawia się także nazwa: Prywatne Koedukacyjne Gimnazjum Miejskie Nr 514 w Kraśniku.
Od roku szkolnego 1932/1933 do wybuchu wojny dyrektorem gimnazjum był polonista Czesław Stepnowski. Był to okres wielu zmian, wynikających z uchwalenia przez Sejm, 11 marca 1932 roku, Ustawy o rozwoju szkolnictwa (Dz.U. 1932 Nr 38 poz. 389).
Na mocy przyjętego aktu prawnego przestały istnieć 8 klasowe gimnazja. W to miejsce utworzono sześcioletnią szkołę średnią, opierającą się na czteroletnim, jednolitym gimnazjum i dwuletnim liceum. Licea zostały zróżnicowane na: humanistyczne, matematyczno-fizyczne i przyrodnicze. Wejście w życie reformy, która objęła także szkolnictwo powszechne, rozłożono na lata 1932-1938. Pierwszym krokiem w tym kierunku było wstrzymanie, w roku szkolnym 1932/1933, przyjęć do klasy pierwszej gimnazjum, z końcem roku 1932/1933 zniesiono klasy drugie.
Pierwsi absolwenci gimnazjum nowego typu opuścili mury szkoły w roku 1937, tuż przed wybuchem wojny maturę zdawali uczniowie nowych liceów. W Kraśniku do matury przystąpiło 6 uczniów liceum.
Źródło:
Wit Szymanek, „Z dziejów Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Kraśniku w latach 1918 -1998”.
Zdjęcie wyżej:
Przez tę bramę od roku 1919 do 1971 szli na zajęcia uczniowie szkoły.
Zdjęcie niżej:
Budynek przyklasztorny, który od roku 1919 był siedzibą szkoły średniej w Kraśniku.

Stare zdjęcia KRAŚNIKA i KRAŚNICZAN – 51/17

kst1

Stare zdjęcia KRAŚNIKA i KRAŚNICZAN – 50/17